|
Термин |
Анықтамасы |
|
1. Атпа тамырлы арамшөптер |
Жер астында тереңге бойлайтын тамырларынан жаңа өркендер шығарып көбейетін көп жылдық арамшөптер. Олар агрессивті түрде таралып, дақылдардың өсуіне кедергі жасайды. Мысалы, дала шырмауығы (Convolvulus arvensis) және ақсүттіген (Euphorbia esula). |
|
2. Егістіктің арамшөптенуін есептеу |
Белгілі бір алаңдағы арамшөптердің санын, түр құрамын және тығыздығын анықтау әдісі. Бұл көрсеткіш егістіктің ластану деңгейін бағалап, тиімді гербицидтерді таңдау мен арамшөптерге қарсы күрес шараларын жоспарлау үшін қажет. |
|
3. Екі жылдық арамшөптер |
Өмірлік циклі екі жылға созылатын арамшөптер. Бірінші жылы олар жапырақ rozetкасын және тамыр жүйесін қалыптастырады, ал екінші жылы сабақ шығарып, гүлдеп, тұқым береді. Мысалы, кәдімгі түймешетен (Daucus carota) және қырыққабат қышасы (Brassica arvensis). |
|
4. Көген тамырсабақты арамшөптер
|
Жер астында көлбеу өсетін ұзын тамырсабақтары арқылы көбейетін көп жылдық арамшөптер. Олар тез таралып, егістіктерде үлкен зиян келтіреді, өйткені механикалық өңдеу кезінде тамырсабақтарының бөліктерінен жаңа өсімдіктер пайда болады. |
|
5. \Жатаған бидайық |
Күшті көген тамырсабақтары арқылы көбейетін көп жылдық арамшөп. Ол ауыл шаруашылық дақылдарына қатты зиян келтіреді, топырақтан ылғал мен қоректік заттарды тартып алып, өнімділікті төмендетеді. |
|
6. Көп жылдық арамшөптер |
Бірнеше жыл бойы өсіп-өнетін, тамырсабақ, түйнек, тамыр атпалары немесе тұқым арқылы көбейетін арамшөптер. Олар егістіктерде тұрақты таралып, дақылдардың өнімділігін төмендетеді және күресу қиынға соғады. Мысалы, жатаған бидайық (Elytrigia repens), шырмауық (Convolvulus arvensis). |
|
7. Күздік арамшөптер |
Негізінен күзде өніп, қыстап шығып, келесі жылы көктем мен жазда өсіп-дамып, тұқым беретін біржылдық арамшөптер. Олар ауыл шаруашылық дақылдарына бәсекелес болып, өнімділікке кері әсер етеді. Мысалы, егістік көкнәрі (Papaver rhoeas) және егістік қарабидайығы (Bromus secalinus). |
|
8. Кіндік тамырлы арамшөптер |
Негізгі (кіндік) тамыры тереңге бойлап өсетін, көбінесе тұқым арқылы көбейетін арамшөптер. Олар топырақтың терең қабаттарынан ылғал мен қоректік заттарды сіңіріп, дақылдарға бәсекелестік тудырады. Мысалы, дала шырмауығы (Convolvulus arvensis) және сары қалақай (Melilotus officinalis). |
|
9. Қыстап шығатын (Қыстайтын) арамшөптер |
Жаздың соңында немесе күзде өніп, қысты тіршілік етіп өткізетін, көктемде тез өсіп, тұқым беретін біржылдық арамшөптер. Олар ерте көктемде дақылдармен бәсекелесіп, өнімділікті төмендетеді. Мысалы, кәдімгі көкнәр (Papaver rhoeas) және кәдімгі қарабидайық (Bromus tectorum). |
|
10. Сандық тәсіл |
Егістіктегі арамшөптердің санын белгілі бір алаң бірлігіне (мысалы, 1 м²) шаққандағы мөлшерін есептеу әдісі. Бұл әдіс арамшөптің таралу деңгейін бағалап, тиімді күресу шараларын анықтау үшін қолданылады. |